Lingewaard

Vroeger, op de lagere school, werd ik gepest. Wij verhuisden van Emmeloord naar Hardenberg, en dat cultuurverschil, daar kon ik niet mee omgaan. De kinderen snapten mij niet, en dat was wederzijds. Ik kan mij er weinig meer van herinneren, maar als ik er nu, 30 jaar later, iets over zeg tegen mensen, prikken de tranen achter mijn ogen. Het was dus best erg.

Een van de weinige dingen die ik me kan herinneren, is dat ik ’s nachts in bed lag en me voorstelde wat ik allemaal met de school en de ergste pestkoppen zou doen als ik het lef had. Natuurlijk heb ik nooit iets gedaan; geen haar op mijn hoofd die eraan dacht om iets daarvan tot uitvoering te brengen.

Twee gasflessen

Vorige week reed een man met twee gasflessen in op het gemeentehuis van de gemeente Lingewaard. Tragisch genoeg is hij hierbij om het leven gekomen. Toen ik dit hoorde, moest ik weer denken aan die gedachten van vroeger. Deze man had er niet alleen van gedroomd; hij had het ook gedaan. Ik dacht meteen: “Hij heeft een probleem met de gemeente. Je ramt namelijk niet zomaar een gemeentehuis.”

Ik had het mis: Hij bleek al langere tijd zware psychische problemen te hebben. Hij had al diverse zelfmoordpogingen gedaan, en er is snel gehandeld toen hij die nacht de politie belde met een hulpkreet dat hij zichzelf iets aan zou doen. Mijn eerste reactie was dus niet terecht.

Boze burgers

Toch bleef dit nieuws door mijn hoofd spoken. Het is namelijk niet zo dat het nooit gebeurt: Je hoort regelmatig dat boze burgers het gemeentehuis bestormen of belagen, of bestuurders of ambtenaren bedreigen, omdat ze ergens ontzettend boos om zijn. Ze hebben dan vaak al maanden, soms jaren, geprobeerd tot de gemeente door te dringen. Met praten, brieven schrijven, raadsleden informeren, enzovoorts. Maar niemand luistert. En dan kan het zijn dat de bom een keer barst. Het mag niet, het kan niet, het hoort niet. En er moet uiteraard hard tegen worden opgetreden. Maar als je het hele verhaal van die burgers hoort, kun je er soms wel begrip voor opbrengen, dat iemand totaal over de schreef gaat.

Groeiende conflicten

Ik denk dat bijna elke gemeente wel een paar van die dossiers heeft, waarbij burgers ’s nachts in hun bed liggen en dromen wat ze zouden doen, als ze het lef hadden. Eerlijk gezegd denk ik dat dat aantal alleen maar groeit. De decentralisaties in het sociaal domein veroorzaken nog steeds grote problemen voor mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben. Je hoort steeds meer schrijnende verhalen, waarvan je denkt: Hoe is het toch mogelijk dat zoiets in Nederland gebeurt? Andersom kunnen gemeenten maar moeilijk omgaan met burgers die steeds kritischer worden, social media inzetten, zelf onderzoek doen, en weten hoe ze informatie boven tafel kunnen krijgen. Groeiende conflicten zijn er dus overal, en escalatie ligt op de loer.

Ambtenaar én boze burger

Dus ik heb een besluit genomen: ik ga gemeenten helpen met hun hoofdpijndossiers.
U moet weten: Ik werk niet alleen als zelfstandig procesbegeleider, dagvoorzitter en trainer.
Ik ben ook een bevlogen ambtenaar; werkzaam als strategisch adviseur bij de gemeente Emmen, met als aandachtsgebied grote veranderingsprocessen. Een tijdje geleden was ik projectleider vernieuwing in het sociaal domein. Ik weet dus waarom ambtenaren doen wat ze doen. En hoe moeilijk het is om het systeem te veranderen.
Maar ik ben ook een boze burger. Al zeven jaar voer ik een heftige strijd met overheidsinstanties. Ik weet dus wat je meemaakt als je als burger een conflict hebt met de overheid. Slapeloze nachten, de onzekerheid, het gevoel van onmacht, de enorme hoeveelheid vrije tijd die het opslokt….

I’ve been there

I’ve been there. Dat zeg ik expres in het Engels, omdat deze zin exact datgene beschrijft wat ik bedoel. Ik ben er geweest én ik leef mee. Zowel met de burger als met de ambtenaar.

De meeste bemiddelaars, procesbegeleiders of mediators zijn geen ervaringsdeskundigen. Zij weten niet hoe moeilijk het is om ambtenaar te zijn, met alle politieke en diplomatieke krachten waar je mee te maken hebt. Zij weten niet hoe zwaar het is om als burger tegen het systeem te vechten.

I’ve been there.
En volgens mij kunnen mensen zien dat je ze daardoor écht begrijpt en naast ze wil staan. Het opent deuren die voor anderen gesloten blijven. Het opent wellicht deuren naar een oplossing.

Fundamenteel probleem

Bovendien ben ik als procesbegeleider niet onder de indruk van boosheid, angst of weerstand. Het maakt mij juist nieuwsgierig en ik ga er middenin staan, om te onderzoeken waarom iemand zo reageert. Dat is mijn manier om erachter te komen welk fundamenteel probleem er achter al die emotie schuil gaat. Zodra dat duidelijk is, kun je op zoek naar oplossingen. Zonder dat je mensen of organisaties schade toebrengt.

Experiment

Dat klinkt allemaal wel mooi, maar het is alleen nog theorie. Nu moet het nog waargemaakt worden. Hoe, dat ga ik gewoon ontdekken. Experimenteren, hier en daar wat uitproberen, we zien wel. En als het lukt, dan heb ik heel misschien mijn toegevoegde waarde als ondernemer gevonden. We gaan het beleven. Spannend!

Eén ding weet ik in elk geval zeker: Deze dromen bevallen me een stuk beter dan die van 30 jaar geleden….

Volg en like:
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial

Interessant? Delen mag!